I. Thông tin chung
1. Khái quát chung
- Tên nước: Vương quốc Oman.
- Thủ đô: Muscat.
- Ngày Quốc khánh: 20/11/1744 (ngày thành lập vương triều Al Busaidi)
- Vị trí địa lý: Nằm ở Đông Nam bán đảo Ả-rập, Tây Bắc giáp Các Tiểu Vương quốc Ả-rập thống nhất, Tây giáp Ả-rập Xê-út, Tây Nam giáp Cộng hoà Y-ê-men, Nam giáp Ấn Độ Dương.
- Diện tích: 309.500 km2.
- Khí hậu: Sa mạc, nóng ẩm vùng ven biển, nóng khô trong đất liền.
- Dân số: khoảng 5,5 triệu người (2025, Quỹ Dân số Liên hợp quốc).
- Dân tộc: Ả-rập (chiếm 85,9% dân số, số còn lại là dân di cư từ Iran, Ấn Độ và Pakistan).
- Tôn giáo: Đạo Hồi là quốc đạo (85,9% dân số theo đạo Hồi)
- Ngôn ngữ: Tiếng Ả-rập, ngoài ra sử dụng tiếng Anh.
- Đơn vị tiền tệ: đồng Rial Oman (RO); 1 USD= 0,38 RO (6/2026).
- GDP: 117,18 tỷ USD (2025, IMF).
- GDP/đầu người: 21.640 USD (2025, IMF).
- Cơ cấu hành chính: 11 tỉnh (governorate).
- Lãnh đạo chủ chốt:
+ Quốc vương (Sultan) (kiêm Thủ tướng): Haitham bin Tariq Al Said
(Hai-tham bin Ta-rích An Xa-ít) (từ 11/01/2020).
+ Hoàng Thái tử: Theyazin bin Haitham bin Tariq Al Said (Thây-gia-din bin Hai-tham bin Ta-rích An Xa-ít) (được chỉ định vào tháng 01/2021).
+ Chủ tịch Hội đồng Tư vấn (Consultative Assembly (Majlis al-Shura)): Khalid Al Mawali (Kha-lít An Ma-Oa-li) (từ 28/10/2011).
+ Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (State Council (Majlis ad-Dawla)): Sheikh Abdulmalik Al Khalili (Sếch Áp-đun-ma-lích An Kha-li-li) (từ tháng 18/8/2020)
+ Bộ trưởng Bộ Ngoại giao: Sayyid Badr bin Hamad bin Hamood Al Busaidi (Xay-ít Ba-đơ bin Ha-mát bin Ha-mút an Bu-xai-đi) (từ 18/8/2020).
2. Khái quát lịch sử:
Thế kỷ thứ VII, Oman là một bộ phận của đế quốc Ả-rập. Năm 1508, Bồ Đào Nha chiếm Muscat. Đầu thế kỷ 18, Oman bị Ba Tư chiếm đóng. Đến cuối thế kỷ 18, Anh chiếm Oman và chia thành Oman và Muscat. Năm 1913, một giáo chủ Hồi giáo đã lãnh đạo các bộ lạc chống thực dân Anh đòi độc lập và lập ra Vương quốc Oman (Sultanate).
Tháng 9/1920, Anh và Oman đã ký một thỏa thuận hòa bình, theo đó, đất nước bị chia thành Vương quốc Muscat và Vương quốc Oman.
Năm 1954, Tiểu vương Oman là Ghaleb Alim tuyên bố độc lập và đòi tham gia Liên đoàn Ả-rập. Năm 1970, dưới sự bảo trợ của quân Anh, quân của Muscat đã tấn công và chiếm toàn bộ Oman và thống nhất lại thành Vương quốc Oman.
Ngày 18/11/1962, Ủy ban chính trị Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết trao trả độc lập cho Oman. Năm 1970, Anh tuyên bố rút khỏi vùng Vịnh và hai năm sau Anh thực hiện việc rút quân.
3. Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội:
Oman theo thể chế quân chủ chuyên chế. Mọi quyền hành dưới sự điều hành của Quốc vương Haitham bin Tarik Al Said, kiêm Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng và Tài chính (từ tháng 01/2020). Các đảng phái chính trị bị cấm hoạt động.
Oman có tình hình chính trị, xã hội ổn định. Quốc vương lãnh đạo toàn diện các công việc của đất nước. Các thành viên hoàng gia nắm giữ các vị trí chủ chốt trong chính quyền.
Kinh tế Oman phụ thuộc chủ yếu vào dầu khí. Oman là một trong những nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới, hoạt động khai thác dầu mỏ và khí đốt tự nhiên chiếm 51% GDP. Lĩnh vực dịch vụ chiếm 37% GDP (trong đó thương mại và bán lẻ chiếm 8%; hành chính công và quốc phòng chiếm 7%; vận tải, kho bãi và thông tin liên lạc chiếm 6,8%). Sản xuất và khai khoáng đóng góp 6% GDP; xây dựng và phân phối điện nước 5%; nông nghiệp chỉ chiếm 1% GDP. Oman xuất khẩu chủ yếu là dầu mỏ, hải sản, kim loại, hàng dệt may… Các đối tác chính là Trung Quốc (chiếm khoảng 50% tổng kim ngạch xuất khẩu, chủ yếu là các sản phẩm dầu mỏ), UAE (khoảng 10%), Ấn Độ (5%). Oman nhập khẩu máy móc và thiết bị vận tải, hàng hóa sản xuất, thực phẩm, chăn nuôi, dầu nhờn… từ UAE, Trung Quốc và Ấn Độ (UAE chiếm khoảng 45%, Trung Quốc 5%, Ấn Độ 2%).
Oman đang tích cực triển khai chiến lược quốc gia “Tầm nhìn
Oman 2040” tập trung vào ba trụ cột: (i) xây dựng nền kinh tế có sức cạnh tranh mạnh; (ii) xã hội và cá nhân giàu sức sáng tạo; (iii) quản lý nhà nước có hệ thống và hiệu quả. Do đó, Oman đang chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ dầu mỏ sang các ngành dịch vụ, đặc biệt là du lịch, dịch vụ cao cấp.
Oman là thành viên của Liên hợp quốc, Liên đoàn Ả-rập, Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC), Tổ chức thương mại thế giới, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo…; có quan hệ tốt với các nước GCC và hợp tác chặt chẽ với Mỹ (Mỹ có căn cứ quân sự lớn tại đảo Masirah của Oman). Trong những năm gần đây, Oman đẩy mạnh chính sách hướng Đông, tăng cường quan hệ với các quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam.
II. QUAN HỆ VIỆT NAM - OMAN
- Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: Ngày 09/6/1992.
- Cơ quan đại diện: Đại sứ quán ta tại Ả-rập Xê-út kiêm nhiệm Oman và Đại sứ quán Oman tại Malaysia kiêm nhiệm Việt Nam.
- Các cơ chế hợp tác: (i) Ủy ban hỗn hợp do Bộ Công Thương là Chủ tịch phân ban Việt Nam, đã họp 03 lần, lần 3 tại Việt Nam tháng 3/2018; (ii) Tham vấn chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao đã họp 03 lần, lần 3 vào tháng 10/2019 tại Muscat.
- Kim ngạch thương mại đạt khoảng 317.85 triệu USD (năm 2025), trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Oman đạt 94.79 triệu USD và nhập khẩu từ Oman đạt 223.06 triệu USD. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Oman gồm: điện thoại di động và linh kiện, máy móc thiết bị, linh kiện ô tô và một số loại nông sản như: cà phê, hàng hải sản, rau quả, hạt tiêu. Các mặt hàng nhập khẩu chính từ Oman chủ yếu là kim loại thường, quặng và khoáng sản, chất dẻo nguyên liệu, thức ăn gia súc và nguyên liệu...
- Đầu tư: Dòng vốn đầu tư chủ yếu được thực hiện thông qua Quỹ Đầu tư Việt Nam - Oman (VOI) – quỹ liên chính phủ đầu tiên giữa Việt Nam và một quốc gia vùng Vịnh, thành lập năm 2008 bởi Cơ quan Đầu tư Quốc gia Oman (OIA) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC). Quỹ VOI đã thực hiện hơn 20 khoản đầu tư tại Việt Nam với tổng số vốn giải ngân vượt mốc 384 triệu USD (vượt xa cam kết ban đầu là 100 triệu USD).
- Hợp tác về giáo dục - đào tạo: Oman cung cấp một số suất học bổng học tiếng Ả-rập ngắn hạn cho sinh viên ngành ngôn ngữ Ả-rập tại Việt Nam.
- Cộng đồng Việt Nam tại Oman: Hiện ta có khoảng 100 lao động đang làm việc tại Oman chủ yếu trong các ngành nghề xây dựng và cơ khí.
- Các hiệp định đã ký kết: Hiệp định hợp tác Hàng không (6/2003); Hiệp định Thương mại (5/2004); Thỏa thuận hợp tác giữa PetroVietnam và Công ty dầu khí Oman, Thoả thuận hợp tác giữa hai Phòng Thương mại và Công Nghiệp (12/2007); Bản Ghi nhớ trong lĩnh vực hợp tác lao động (9/12/2007); Hiệp định Tránh đánh thuế 2 lần (4/2008); Thỏa thuận lập Quỹ Đầu tư chung trị giá 100 triệu USD (4/2008); Hiệp định khuyến khích và Bảo hộ đầu tư (10/1/2011); Bản Ghi nhớ về tham vấn chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao (1/2013), Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ và hộ chiếu đặc biệt (4/2022).
Tháng 6/2026